Stres Atmak İçin Hobiler: El Sanatları
Workshopie Ekibi · 26 Eylül 2026
Stres atmak için hobi arıyorsanız el sanatları iyi bir seçenek olabilir: Drexel Üniversitesinden araştırmacıların çalışmasında 45 dakikalık bir sanat seansının ardından katılımcıların kortizol (stres hormonu) düzeyi grup genelinde anlamlı ölçüde düştü. İstanbul'da bunu tek seanslık bir atölyede deneyebilirsiniz: Workshopie'de Ekim 2026'da Kadıköy, Beşiktaş, Sarıyer ve Üsküdar'daki seramik, heykel, ahşap oyma ve vitray atölyeleri 2 ile 4 saat sürüyor, kişi başı fiyatlar 1.000 TL'den başlıyor.
El sanatları stresi azaltır mı?
Araştırmalar el sanatlarıyla uğraşmayı daha düşük stresle ilişkilendiriyor. Drexel Üniversitesinden Girija Kaimal ve ekibinin çalışmasında 18-59 yaş arası 39 sağlıklı yetişkin, 45 dakika boyunca kolaj malzemesi, modelleme kili ve keçeli kalemden istediklerini kullanarak serbestçe çalıştı. Tükürük örneklerinden ölçülen kortizol düzeyi katılımcıların yaklaşık yüzde 75'inde düştü (Kaimal vd., 2016).
Bu çalışmada sanat deneyimi fark yaratmadı: katılımcıların daha önce sanatla ne kadar uğraştığı, seçtiği malzeme ve cinsiyeti sonucu anlamlı biçimde değiştirmedi.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) de 2019'da 3.000'den fazla çalışmanın sonuçlarını tarayan raporunda, sanatın hastalıkların önlenmesinde, sağlığın geliştirilmesinde ve hastalıkların yönetimi ile tedavisinde önemli bir rolü olduğu sonucuna vardı. Raporun ruh sağlığı bölümünde müzik yapmak ve dinlemek, dans etmek, sanatla uğraşmak ve kültürel mekânları gezmek gibi etkinlikler stresle başa çıkma ve stresi önlemeyle, gündelik hayatta da daha düşük biyolojik stres ve kaygıyla ilişkilendiriliyor. El işi, tasarım, resim, fotoğraf, heykel ve tekstil de raporda sanattan sayılıyor (Fancourt ve Finn, 2019).
El işi yapmanın faydaları neler?
Kaimal ve ekibinin çalışmasında el işi yapmanın en sık dile getirilen faydaları rahatlamak ve keyif almak oldu: 39 katılımcıdan 19'u rahatladığını, 19'u da keyif aldığını yazdı (Kaimal vd., 2016).
Aynı çalışmada 15 kişi kendisiyle ilgili yeni bir şey öğrendiğini, 13'ü kendini özgür hissettiğini, 12'si başta zorlanıp sonra işin içinden çıktığını, 11'i de kendini işe kaptırdığını anlattı. Araştırmacılar bu son hâli "akış" (flow) diye adlandırıyor. Bir katılımcı da başta çekingen ve dikkatli olduğunu, fikrini bulunca her şeyin kendiliğinden aktığını ve zamanın çok hızlı geçtiğini söylüyor.
Düzenli el işiyle ilgili bir araştırma da örgü örenlerle yapıldı: 3.545 kişinin yanıtladığı uluslararası bir ankette katılımcılar sıklıkla rahatlamak, stres atmak ve yaratıcılık için örgü ördüklerini belirtti. Daha sık örgü örenler daha sakin ve mutlu hissettiklerini, zihinlerinin de daha iyi çalıştığını bildirdi; grup içinde örgü örmek ise daha fazla mutluluk, sosyal temas ve iletişimle ilişkiliydi (Riley, Corkhill ve Morris, 2013).
İstanbul'da stres atmak için hangi atölyelere gidebilirsiniz?
İstanbul'da Workshopie'de Ekim 2026'da seramik, heykel, ahşap oyma ve vitray atölyelerine katılabilirsiniz. Hepsi 2 ile 4 saat süren, deneyim gerektirmeyen tek seanslık etkinlikler; sıcak içecek de fiyata dâhil.
- Seramik atölyeleri: Kadıköy, Sarıyer ve Beşiktaş'ta, 2-2,5 saat, kişi başı 1.000 TL'den başlıyor (Ekim 2026).
- Heykel atölyeleri: Kadıköy, Beşiktaş ve Sarıyer'de, 2-2,5 saat, kişi başı 1.300 TL'den başlıyor (Ekim 2026).
- Ahşap oyma atölyesi: Beşiktaş'ta, 4 saat, en fazla 4 kişi, kişi başı 3.500 TL (Ekim 2026).
- Vitray ve cam boyama atölyesi: Üsküdar'da, 2 saat, en fazla 10 kişi, kişi başı 1.250 TL (Ekim 2026); çalışmanızı sergilemek için bir ahşap çerçeve de fiyata dâhil.
En çok hangisini merak ediyorsanız onunla başlayın: çamur, ahşap ya da cam.
Kaynaklar
- Kaimal, G., Ray, K. ve Muniz, J. (2016). Reduction of Cortisol Levels and Participants' Responses Following Art Making. Art Therapy, 33(2), 74-80. Açık erişim tam metin: pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5004743
- Fancourt, D. ve Finn, S. (2019). What is the evidence on the role of the arts in improving health and well-being? A scoping review (Health Evidence Network Synthesis Report 67). Kopenhag: Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi. who.int/europe/publications/i/item/9789289054553
- Riley, J., Corkhill, B. ve Morris, C. (2013). The Benefits of Knitting for Personal and Social Wellbeing in Adulthood: Findings from an International Survey. British Journal of Occupational Therapy, 76(2), 50-57. doi.org/10.4276/030802213X13603244419077